Châu Phi gia tăng phản kháng tham vọng thống trị của Trung Quốc

Trung Quốc với tham vọng thống trị châu Phi, đã gia tăng sự hiện diện tại lục địa đen nhằm kiểm soát tài nguyên khoáng sản. Tuy nhiên, “Chủ nghĩa dân tộc tài nguyên” đang trỗi dậy tại khu vực sẽ có thể cản trở tham vọng của Bắc Kinh, theo Nikkei Nhật Bản.

“Chủ nghĩa dân tộc tài nguyên” đang gia tăng tại các quốc gia Châu Phi, nhằm kiểm soát nguồn lực khoáng sản của lục địa, việc này đang có dấu hiệu áp đảo những nỗ lực của Trung Quốc nhằm kiểm soát tài nguyên khu vực.

Một vài quốc gia châu Phi đang yêu cầu các doanh nghiệp nước ngoài có ý muốn khai thác mỏ tại đây sẽ phải đầu tư vào các công ty nội địa, đồng thời lên kế hoạch tăng thuế đối với các doanh nghiệp nước ngoài đó. Các quốc gia này cũng đang tìm cách lấy lại quyền sở hữu khai thác mỏ, dự báo một xu hướng tăng giá tài nguyên trên toàn cầu.

“Chủ nghĩa dân tộc tài nguyên” có thể cản trở những chiêu thức ngoại giao của Trung Quốc

Hôm thứ Tư (20/6), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã vạch ra một kế hoạch gồm 4 chuyến công du châu Phi vào tháng 7 – một động thái cho thấy rõ ý định củng cố quan hệ của Trung Quốc với các quốc gia trên lục địa. Sáng kiến này được đưa ra sau khi quan hệ giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ trở nên căng thẳng bởi những quan ngại về thương mại và an ninh.

Tuy nhiên, “Chủ nghĩa dân tộc tài nguyên” đang gia tăng tại châu Phi có thể cản trở những nỗ lực ngoại giao của Trung Quốc nhằm mở rộng tầm ảnh hưởng của quốc gia này trên lục địa châu Phi.

Trung Quốc tại châu Phi
Mỏ Uranium Husab của Tổng công ty Điện hạt nhân Trung quốc tại Namibia. (Ảnh: Namspace)

Hồi tháng Ba, Cộng hòa Dân chủ Congo tại miền Trung châu Phi đã đưa ra một đạo luật yêu cầu các công ty nước ngoài chuyển nhượng cổ phần tới các công ty nội địa. Đồng thời đề xuất một mức thuế cao hơn đối với các công ty nước ngoài.

Congo đã sản xuất khoảng 60% nguồn cung quặng cobalt toàn cầu, một kim loại quý hiếm có nhu cầu cao trên thế giới, đóng vai trò là vật liệu chính trong sản xuất ắc quy ô tô.

Tập đoàn khai khoáng Zijin của Trung Quốc cùng với tập đoàn Glencore, Thụy Sỹ phản đối động thái này của Congo, và đang chuẩn bị khởi kiện chính phủ.

Châu Phi
Thợ mỏ lao động tay chân tại mỏ đồng và cobalt tại Cộng hòa dân chủ Congo. (Ảnh: Reuters)

Trung Quốc tham gia tích cực khai thác mỏ tại châu Phi

Kể từ những năm 1990, Trung Quốc đã trở thành một quốc gia có đóng góp tích cực vào sự phát triển của lĩnh vực khai khoáng tại miền trung châu Phi, nơi có trữ lượng lớn các kim loại cơ bản như đồng, quặng sắt, và mangan.

Trung Quốc đã hiện diện mạnh mẽ tại Zambia sau khi tỏ rõ mối quan tâm với các mỏ đồng vào cuối những năm 1990. Trung Quốc sau đó đã lấn sân sang khai thác mangan và các nguồn tài nguyên khác. Tài nguyên khoáng sản của Zambia là một trong những nguồn cung ứng dồi dào cho các nhà sản xuất Trung Quốc.

“Chủ nghĩa dân tộc tài nguyên” cũng đang gia tăng tại Zambia, quốc gia này đã yêu cầu công ty khai thác đồng của Canada, First Quantum Minerals, phải trả 8 tỷ USD thuế dồn tích. Một số chuyên gia nói rằng các công ty Trung Quốc cũng có thể phải đối mặt với những yêu cầu tương tự. Ác cảm đối với Trung Quốc đã bắt rễ từ Zambia, với các cáo buộc lạm dùng quyền lao động và môi trường làm việc nghèo nàn.

Thợ mỏ tại Congo
Những người lao động tay chân ném những bao tải đá tại mỏ đồng và cobalt tại Kawama, Congo, nơi sản xuất 65% nguyên liệu cobalt của thế giới, được sử dụng trong pin của các thiết bị điện tử và ô tô. (Ảnh: Getty Images)

Nỗ lực của các quốc gia châu Phi

Nam Phi cũng đang sử dụng một phương pháp tiếp cận chủ động hơn nhằm quản lý các nguồn lực của họ. Sau khi chính sách phân biệt chủng tộc tại Nam Phi (apartheid) kết thúc vào năm 1994, chính phủ đã đưa ra các quy định đòi hỏi các doanh nghiệp địa phương sở hữu lao động da đen tham gia vào phát triển các mỏ.

Quy định mới của chính phủ nhằm nâng cao tỷ lệ lao động da đen trong các dự án khai thác mỏ, qua đó, có thể nhận thấy vai trò của các công ty Trung Quốc đã bị giảm đi.

Nam Phi giàu tài nguyên, với trữ lượng bạch kim lớn nhất thế giới, cùng với trầm tích vàng, mangan, than đá, crom và kẽm. Nhà sản xuất thép thuộc sở hữu nhà nước Trung Quốc Hebei Iron & Steel, cùng với Anglo American và Glencore đều có hoạt động tại quốc gia này.

Các công ty tài nguyên lớn của Trung Quốc và các quốc gia khác đều phải đối mặt với một môi trường pháp lý chặt chẽ hơn. Mới đây, chính phủ người Tanzania đã ban hành một đạo luật yêu cầu các công ty nội địa phải nắm giữ ít nhất 5% cổ phần khi các công ty nước ngoài phát triển nguồn nhân lực tại quốc gia này. Hồi tháng Năm, chính phủ đã thu hồi giấy phép khai thác của công ty Barrick Gold của Canada và các công ty nước ngoài khác trong dự án khai thác niken.

Tài nguyên từ châu Phi gắn liền với sự tăng trưởng kinh tế Trung Quốc

Tuy nhiên, Trung Quốc sẽ tiếp tục là một nhà đầu tư lớn tại châu Phi trong tương lai gần, vì tài nguyên phong phú của lục địa này là vấn đề cốt lõi để duy trì sự tăng trưởng của nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới.

“Chủ tịch Tập đề cao tầm quan trọng vào mối quan hệ giữa Trung Quốc và châu Phi”, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Vương Nghị nói với đồng cấp Cộng hòa Senegal, Sidiki Kaba trong một cuộc họp hôm thứ Tư.

Trung Quốc
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Thủ tướng Ethiopia Hailemariam Desalegn tại Diễn đàn Vành đai – Con đường tại Bắc Kinh năm 2017. (Ảnh: EPA)

Một nỗ lực khác của Trung Quốc nhằm tăng cường ảnh hưởng tại châu Phi là việc mở rộng liên kết với Sáng kiến Vành đai – Con đường, xây dựng cơ sở hạ tầng và kết nối giao thông Trung Á, châu Âu và xa hơn nữa.  Tuy nhiên, nếu Chủ nghĩa dân tộc tài nguyên đang gia tăng đẩy Trung Quốc vào vị thế bất lợi, thì Trung Quốc có thể xem xét lại chương trình hỗ trợ kinh tế của họ cho khu vực này.

Minh Thành







Bến du thuyền Đà Nẵng của Vũ ‘nhôm’: Những ngày hoang lạnh

17/07/2018

Giàu nhất lịch sử: Ông chủ Amazon có hơn 150 tỷ USD

17/07/2018

Diễn viên 9X Trương Nam Thành thừa nhận đã kết hôn với người phụ nữ hơn tuổi

17/07/2018

Chi 12 tỷ USD cho World Cup 2018, Nga thu lại bao nhiêu?

17/07/2018

Tổng thống Nga Putin trả lời phỏng vấn độc quyền với Fox News

17/07/2018

Bà thợ nail gốc Việt bang Missouri ra tòa trong vụ cháy gây thiệt mạng hai nhân viên cứu hỏa

17/07/2018

Thượng nghị sĩ gốc Việt ở Úc kêu gọi Facebook, Google bất tuân luật an ninh mạng

17/07/2018

Blogger Mẹ Nấm ‘tuyệt thực sang ngày thứ 10’ vì ‘bị ngược đãi’

16/07/2018

Báo Tuổi Trẻ Online bị tước giấy phép hoạt động 3 tháng

16/07/2018

LIVE: Hội nghị thượng đỉnh Trump – Putin ở Helsinki Ngày 16/7/2018

16/07/2018

Chung kết World Cup 2018: Pháp 4 – 2 Croatia

15/07/2018

Croatia tạo nên lịch sử hay Pháp lần 2 vô địch World Cup

15/07/2018

5 cơ sở để Pháp vô địch World Cup 2018

15/07/2018

Mỹ cảnh báo nguy cơ tấn công mạng đang ở mức nghiêm trọng

15/07/2018

Tiệm Nail Việt Orange County từ chối làm móng cho khách bị ban đỏ gây tranh cãi

15/07/2018

Luật sư Lê Công Định: CSVN đưa Will Nguyễn ra xét xử vì áp lực của Hoa Kỳ?

15/07/2018

CSVN kết án Mục sư Đinh Diêm 16 năm tù vì ‘hoạt động nhằm lật đổ chính quyền’

15/07/2018

Nhân viên UPS gốc Việt Texas bị bắt vì tội ăn cắp hàng trị giá $100,000

14/07/2018

12 nhân viên tình báo Nga bị buộc tội can thiệp vào bầu cử Hoa Kỳ 2016

14/07/2018

Úc cấm người nước ngoài thực tập tại quốc hội do lo ngại gián điệp Trung Quốc

13/07/2018

Leave a Reply