SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Nhiều nhà hoạt động tại Việt Nam đang đánh dấu thời điểm hai năm kể từ lúc Luật Sư Nhân Quyền Nguyễn Văn Đài bị bắt vào ngày 16 Tháng Mười Hai năm 2015, sau khi nói chuyện về hiến pháp và các quyền con người cơ bản trước một cử tọa chừng 70 người tại nhà của một cựu tù nhân chính trị ở xã Nam Lộc, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.
Ông Đài ban đầu bị truy tố theo Điều 88 Bộ Luật Hình Sự về tội “Tuyên truyền chống phá nhà nước,” sau đó bị truy tố thêm Điều 79 về tội “Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền” và hiện “vụ án vẫn chưa kết thúc điều tra” nên chưa biết bao giờ ông bị đem ra xét xử dù đã quá hạn tạm giam nhiều lần.
Tháng trước, Human Rights Watch (Tổ Chức Theo Dõi Nhân Quyền) đã phát đi thông cáo có nội dung: “Trước các vòng đối thoại nhân quyền, chính quyền Việt Nam thường gia tăng đàn áp, bắt bớ, quản thúc các nhà bất đồng chính kiến, điển hình là vụ Luật Sư Nhân Quyền Nguyễn Văn Đài bị bắt khi ông đang trên đường đến gặp phái đoàn nhân quyền EU ở Hà Nội. Vì thế, ông Brad Adams, giám đốc Ban Châu Á của Human Rights Watch yêu cầu EU phải tăng áp lực buộc Hà Nội thả ngay Luật Sư Đài.”
Tuy vậy, lời kêu gọi của tổ chức này cũng như của các nhóm nhân quyền quốc tế khác đến nay vẫn không nhận được phản hồi từ Hà Nội. Năm ngoái, bà Vũ Minh Khánh, vợ của ông Đài, cũng có chuyến đến Mỹ và các nước EU để vận động trao trả tự do cho chồng nhưng không đem lại kết quả.
Hồi cuối Tháng Bảy, Bộ Công An Việt Nam đã loan báo việc bắt tạm giam thêm bốn người (Mục Sư Nguyễn Trung Tôn, các ông Phạm Văn Trội, Trương Minh Đức và Nguyễn Bắc Truyển) trong vụ án mà họ gọi là “Nguyễn Văn Đài cùng đồng bọn hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân.”
Hồi Tháng Tư năm 2017, Luật Sư Đài trở thành người Việt Nam đầu tiên được Liên Đoàn Thẩm Phán Đức trao giải thưởng Nhân Quyền 2017. Thời điểm đó, bà Khánh đã bị “dừng xuất cảnh” tại Sân Bay Nội Bài khi lên đường sang Đức nhận giải thay chồng.
Ông Phạm Minh Hoàng, cựu tù nhân chính trị và là người bị chính quyền Việt Nam trục xuất sang Pháp hồi Tháng Sáu năm 2017, viết: “Nhiều lần, Luật Sư Đài đã đem so sánh pháp luật Việt Nam với các nước Âu Mỹ, và điều đáng ngạc nhiên là anh thường hay nói rằng xem ra có nhiều điều khoản pháp luật Việt Nam còn có vẻ tiến bộ hơn nhiều nước khác, nhưng anh có thòng thêm là sự tiến bộ này thực sự chỉ có trên giấy tờ, còn trên thực tế thì rõ ràng là đi ngược lại. Điều này chứng tỏ anh xét đoán vấn đề thực sự khách quan và sáng suốt. Tôi còn nhớ mãi câu Đài nói: ‘Người đi đấu tranh cần hiểu biết về pháp luật để có thể tự bảo vệ lấy mình,’ vậy mà chính anh lại là nạn nhân của cái pháp luật ấy. Và với những gì đã xảy đến cho anh, tôi có thể khẳng định rẳng ở Việt Nam hiện nay, những người hiểu biết và đấu tranh cho sự thực thi nghiêm túc pháp luật lại chính là những nạn nhân đầu tiên.”
Theo nhà báo tự do Trương Duy Nhất, cựu tù nhân chính trị, ông Đài đang bị giam tại trại giam B14 thuộc Cục An Ninh Điều Tra, Tổng Cục An Ninh, Bộ Công An, mà ông mô tả là “bịt bùng không ánh sáng trời lọt nổi, người nào rồi cũng trắng nhợt bỏng beo như… thạch sùng.”
Ông viết: “Thương Đài và các bạn tù, khi nghe Hà Nội đang vào mùa rét. Đinh La Thăng, Trịnh Xuân Thanh (những cựu quan chức cũng đang bị giam ở đây), bọn đó chắc chắn được ở tầng ba, có thêm cái vạt giường gỗ. Còn Đài và các bạn, sẽ lại vẫn co mình trên sàn xi măng lạnh cóng. Tù bọn mình chúng xếp tầng hai thôi. Tầng một thì dành cho đối tượng bị kỷ luật. Nhưng Đài khác, các bạn khác bọn kia. Bởi trong Đài có lửa, bởi các bạn tù bất khuất của tôi luôn mang lửa trong lòng- phải không Đài?” (T.K.)