(CNBC) – Tổng thống Donald Trump sa thải Tổng thanh tra Bộ Ngoại giao theo đề nghị của Ngoại trưởng Mike Pompeo, một viên chức Toà Bạch Ốc cho hay.
Ông Trump vào tối thứ Sáu sa thải Tổng thanh tra Steve Linick, và thông báo cho Quốc hội biết quyết định trong thư gởi cho Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi. Mở chiến dịch tranh trừng một số cơ quan giám sát chính phủ trong những tuần vừa qua, Tổng thống cho Quốc hội hay, ông không còn niềm tin đầy đủ vào Linick nữa, nhưng không giải thích lý do tại sao.
“Ngoại trưởng Pompeo đề nghị, và Tổng thống đồng ý,” một viên chức Toà Bạch Ốc nói.
Theo các nhà lập pháp Dân chủ, ông Linick đang điều tra những hành vi sai trái của Pompeo.
Thượng nghị sĩ Bob Menendez (Dân chủ – New Jersey), và Dân biểu Eliot Engel (Dân chủ – New York) vào thứ Bảy mở cuộc điều tra việc sa thải Linick, cáo buộc Pompeo muốn hất chân Tổng thanh tra vì Ngoại trưởng đang bị điều tra. Hai nhà lập pháp này yêu cầu Toà Bạch Ốc giao nộp hồ sơ liên quan đến sa thải.
“Hành động như vậy, rõ ràng nhằm để bảo vệ Ngoại trưởng Pompeo khỏi chịu trách nhiệm cá nhân, sẽ làm suy yếu nền tảng các cơ quan dân chủ của chúng ta, và có thể là hành động trả đũa bất hợp pháp,” các nhà lập pháp ghi trong thông cáo báo chí. “Mối lo ngại này càng cao trước sự thật, việc sa thải diễn ra chỉ vài giờ sau khi Hạ viện thông qua Đạo luật Những người Anh hùng, trong đó có các điều khoản bảo vệ bổ sung đối dành cho tổng thanh tra.”
Một phụ tá Dân chủ chia sẻ với NBC News rằng, ông Linick đang điều tra tố cáo Ngoại trưởng dùng một viên chức chính trị được bổ nhiệm đi làm những chuyện cá nhân cho hai vợ chồng ông ta và bà Susan.
Việc sa thải Linick cũng vấp phải hoài nghi từ một số nhà lập pháp Cộng hoà. Thượng nghị sĩ Chuck Grassley (Cộng hoà – Iowa) kêu gọi ông Trump phải cung cấp thông tin cụ thể cho Quốc hội về lý do tại sao sa thải Linick. “Như tôi đã nói trước đây, Quốc hội đòi hỏi phải có văn bản cho biết lý do sa thải Tổng thanh tra,” ông Grassley nói. “Thiếu niềm tin chung chung đơn giản chưa đủ chi tiết thoả mãn Quốc hội.”
Ông Linick được bổ nhiệm làm Tổng thanh tra Bộ ngoại giao vào năm 2013 dưới thời ông Obama. Cựu cố vấn cho Phó Tổng thống Mike Pence khi ông còn làm Thống đốc Indiana, Stephen Akard được chỉ định thay thế Linick.
Menendez và Engel cũng yêu cầu Toà Bạch Ốc cung cấp thông tin về Akard.
Linick là Tổng thanh tra bị ông Trump sa thải gần đây nhất. Vào tháng 4, Tổng thống sa thải Michael Atkinson – Tổng thanh tra Cộng đồng tình báo, người đã thông báo cho lãnh đạo quốc hội về khiếu nại tố giác dẫn đến ông Trump bị luận tội. Tổng thống cũng sa thải tạm quyền Tổng tranh tra Bộ Quốc phòng Glenn Fine – người vừa mới được bổ nhiệm giám sát gói cứu trợ virus corona hơn $2 nghìn tỉ Mỹ kim chỉ vài ngày trước.
Đầu tháng 5, Trump thay thế Christi Grimm – Tổng thanh tra Bộ Y tế và Nhân sinh – 1 tháng sau khi ông chỉ trích bà đã báo cáo cụ thể việc thiếu hụt trầm trọng các bộ xét nghiệm virus corona, và những vấn đề nghiêm trọng khác liên quan đến phản ứng đối phó đại dịch của Mỹ.
Hương Giang (Theo CNBC)