Bộ trưởng các nước thành viên đã đồng ý với tên gọi mới là Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).
Thông tin trên được cho biết tại cuộc họp báo công bố số phận của TPP sáng 11/11, do Bộ trưởng Công Thương Việt Nam Trần Tuấn Anh và Bộ trưởng Kinh tế Nhật Bản Toshimitsu Motegi chủ trì.
Trước báo giới, ông Trần Tuấn Anh cho biết các nước đã đạt được thỏa thuận và tên gọi mới của Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), đồng thời ra tuyên bố chung khẳng định các nước TPP đã thống nhất được những vấn đề cốt lõi của hiệp định này theo hướng giữ nguyên nội dung của TPP. Tuy nhiên, thoả thuận cho phép các nước thành viên tạm hoãn một số nghĩa vụ để bảo đảm cân bằng trong bối cảnh mới.
 |
| Việt Nam với vai trò là nước chủ nhà đã hỗ trợ cho Nhật Bản tổ chức cuộc họp cấp Bộ trưởng về vấn đề TPP. Ảnh: Viễn Thông. |
Về cấu trúc, Bộ trưởng Kinh tế Nhật Bản – Toshimitsu Motegi cho biết hiệp định mới sẽ tích hợp TPP, đình chỉ thực hiện 20 điều khoản trong hiệp định ban đầu, bổ sung các quy định về tính hiệu lực, quy trình rút lui, gia nhập, rà soát lại CPTPP trong tương lai. Thỏa thuận có giá trị tương đương TPP 12 và sẽ có hiệu lực 60 ngày sau khi được ít nhất 6 nước thông qua.
Các điều khoản bị đình chỉ thuộc nhiều lĩnh vực, từ Giải quyết tranh chấp đầu tư, Quyền sở hữu trí tuệ đến Điều kiện dự thầu. Bên cạnh đó, có 4 vấn đề sẽ được thống nhất trước thời điểm ký kết hiệp định, trên cơ sở đồng thuận giữa tất cả các bên, để việc tạm hoãn có hiệu lực.
Các Bộ trưởng đã nhất trí CPTPP là một hiệp định toàn diện, có tiêu chuẩn cao trên cơ sở cân bằng lợi ích của các thành viên, có tính đến trình độ phát triển của các nước. Dựa trên tuyên bố này, các trưởng đoàn đàm phán sẽ tiếp tục xử lý một số vấn đề kỹ thuật hiện chưa được sự đồng thuận, cũng như rà soát pháp lý để chuẩn bị cho việc ký kết.
Kết quả đạt được tại Đà Nẵng đã thể hiện nỗ lực rất lớn của 11 nước TPP nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo công ăn việc làm, nâng cao đời sống cho người dân, tạo thuận lợi cho phát triển thương mại và tăng cường hợp tác kinh tế giữa các nước trong khu vực.
Ông Motegi nhận định việc đàm phán giữa 11 nước đã diễn ra tích cực suốt một năm qua, với rất nhiều khó khăn. Tuy nhiên, họ đã đạt thành quả là CPCPP.
“Đây là thông điệp mạnh mẽ đến Mỹ và các nước châu Á – Thái Bình Dương”, ông nhấn mạnh, “Đây là bước quan trọng để có TPP 12 trong tương lai”.
Trả lời câu hỏi về những khó khăn trong việc đàm phán, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho biết để có TPP, 12 nước đã mất nhiều năm thỏa thuận, xây dựng một hiệp định vừa có tiêu chuẩn rất cao, vừa làm hài lòng tất cả. Vì vậy, khi Tổng thống Mỹ – Donald Trump quyết định rút Mỹ khỏi TPP, các nước đã gặp khó khăn nhất định trong việc đạt đến điểm cân bằng mới. Vấn đề này được phản ánh qua mọi vòng đàm phán.
Tuy nhiên, với CPTPP, ông khẳng định: “Đoạn đường quan trọng nhất chúng ta đã đi qua” và “rất tin tưởng vào tương lai gần”.
Bộ trưởng Toshimitsu Motegi cũng đồng tình với quan điểm trên. Ông cho biết để sớm đưa hiệp định vào thực thi, các quốc gia đều cần phải tích cực. Họ phải đồng thời đạt 2 mục tiêu khó là thời gian và chất lượng. Ông nhận định “Châu Á – Thái Bình Dương là trung tâm kinh tế lớn của thế giới” và hy vọng “thiết kế được bộ quy tắc mới tại sân chơi quan trọng này”.
Về tên gọi CPTPP, ông Motegi cho biết vì chuyển từ 12 sang 11 nước, họ đã thảo luận rất nhiều để đưa ra tên gọi này. “Về mặt bản chất, đây là hợp đồng cao hơn, tiến bộ hơn so với các hiệp định trước đây đã ký trên thế giới”, ông nói. Ông cũng không đưa ra câu trả lời chi tiết về việc Canada thay đổi thái độ vào phút cuối.
Trước đó, sự tồn tại của TPP-11 (tên gọi của hiệp định giữa 11 thành viên còn lại sau khi Mỹ rút lui) bị ngờ vực, khi một số quan chức cho biết Việt Nam đã bước ra khỏi một trong các vòng đàm phán, còn Thủ tướng Canada – Justin Trudeau thậm chí không tham dự cuộc họp lãnh đạo cấp cao các nước TPP sau đó.
Canada là nền kinh tế lớn thứ hai TPP, sau Nhật Bản. Họ cho biết muốn chắc chắn một thỏa thuận về bảo vệ việc làm. Bộ trưởng Thương mại- Francois-Philippe Champagne cũng giải thích sự vắng mặt của ông Trudeau trong cuộc họp chiều qua là do “nhầm lẫn về lịch trình”.
Song Thu – Viễn Thông
Thủ tướng Canada lý giải việc vắng mặt tại cuộc họp TPP
Ông Justin Trudeau khẳng định trách nhiệm đảm bảo các thỏa thuận mình ký là hợp đồng đúng đắn cho người Canada và mang lại giá trị cho họ.
“Chúng tôi rất vui mừng vì những tiến triển đã đạt được để tạo ra bộ khung cho TPP mới tại APEC. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn còn nhiều việc quan trọng phải làm để đảm bảo đạt được thỏa thuận tốt nhất cho đất nước và người dân Canada”, Thủ tướng Canada – ông Justin Trudeau cho biết trong buổi họp báo chiều nay tại Đà Nẵng.
Ông Trudeau cho biết mình người ủng hộ thương mại và muốn tạo ra một hiệp định đa phương tốt hơn, trong đó có TPP 11. Vì “nếu được thực hiện đúng, các hiệp định thương mại sẽ rất có lợi với các gia đình trung lưu, doanh nhân khởi nghiệp và doanh nghiệp nhỏ”, ông nói.
 |
| Thủ tướng Canada – Justin Trudeau trong buổi họp báo chiều nay. Ảnh: Trần Quỳnh |
Ông khẳng định Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) lần này là cơ hội để Canada tăng cường hợp tác và cải thiện cuộc sống của người dân. “Năm qua, châu Á – Thái Bình Dương đã củng cố vị trí là khu vực tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Vì vậy, chúng tôi tin tưởng thắt chặt quan hệ sẽ giải phóng tiềm năng cho các quốc gia, về quan hệ thương mại, tạo ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp Canada”, ông phát biểu.
Tuy nhiên, ông Trudeau cho rằng giảm rào cản thương mại và mở cửa thị trường là không đủ để đảm bảo lợi ích tăng trưởng được chia đều cho mọi người dân. Vì vậy, Chính phủ Canada sẽ tiếp tục thể hiện sự lãnh đạo trong việc bảo vệ lợi ích của đất nước, đặc biệt khi tiếp tục thảo luận về CPTPP.
Giải thích về lý do vắng mặt trong cuộc họp lãnh đạo các nước TPP chiều qua, Ông cho biết trước đó, mình có một cuộc họp song phương với Thủ tướng Nhật Bản – Shinzo Abe, để bàn bạc về nhiều vấn đề khác. Cuộc họp kéo dài khá lâu và các lãnh đạo khác đều đã ở phòng họp. Đến cuối buổi, ông Abe đã tới nói với các lãnh đạo rằng sẽ hoãn cuộc họp. “Việc này vì lợi ích của tất cả mọi người”, ông Trudeau cho biết.
Thủ tướng Canada khen ngợi tinh thần lãnh đạo mà ông Shinzo đã thể hiện, trong nỗ lực cùng các nước tạo ra những thay đổi và cải tiến đáng kể với khung TPP 11 trong tuần qua.
“Chúng tôi đã hoàn thành rất nhiều công việc, có nhiều tiến triển, nhưng vẫn còn nhiều việc cần làm. Tuy nhiên, điều quan trọng, mà tôi đã nói rất nhiều lần, là chúng tôi sẽ không vội tham gia một thỏa thuận, ví dụ như TPP, trừ phi nó có lợi người Canada. Trách nhiệm của tôi là đảm bảo các hiệp định thương mại, các thỏa thuận mình ký là các hợp đồng đúng đắn cho người Canada và mang lại giá trị cho họ”, ông trả lời.
Trao đổi với VnExpress, Andy Blatchford, phóng viên của hãng tin Canadian Press, tháp tùng Thủ tướng Trudeau thì cho biết: “Trudeau luôn rõ ràng về lập trường rằng chỉ ký kết các hiệp định thương mại có lợi cho Canada. Và họ mới chỉ đạt được một vài bước tiến bộ nhỏ để tiến tới một hiệp định về nguyên tắc. Cho đến nay, Canada không rút khỏi hiệp định này”.
Hà Thu