Ba khu đất quốc phòng này do Quân chủng Hải quân (QCHQ) quản lý. Năm 2006, QCHQ giao cho Công ty Hải Thành hợp tác cùng các doanh nghiệp làm kinh tế với điều kiện “đảm bảo giữ vững chủ quyền”.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Hiến (Đô đốc Hải quân, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng) ký duyệt cho cấp dưới dùng giá trị quyền sử dụng ba lô đất góp vốn với đối tác không đúng pháp luật. Hậu quả, ba khu đất rơi vào tay tư nhân khiến QCHQ mất quyền quản lý 49 năm, ngân sách Nhà nước mất hơn 939 tỷ đồng.

Hai trong số 3 khu đất quốc phòng trên đường Tôn Đức Thắng hiện đã được xây các cao ốc và chuyển nhượng một phần cho bên thứ 3 khiến việc giải quyết hậu quả vụ án càng thêm khó khăn. Ảnh: Hữu Khoa.

Đối với khu đất số 7-9 Tôn Đức Thắng rộng hơn 3.500 m2, trị giá 500 tỷ đồng (giá năm 2009) bị Đinh Ngọc Hệ (Út “Trọc”, Phó tổng giám đốc Tổng Công ty Thái Sơn – Bộ Quốc phòng) và đồng phạm chiếm đoạt mang đi thế chấp ngân hàng vay tiền, Cơ quan điều tra Bộ Quốc phòng đã tạm giữ giấy chứng nhận quyền sử dụng, thu giữ khu đất giao cho Công ty Hải Thành quản lý. TP HCM được đề nghị làm thủ tục chuyển khu đất này cho Công ty Hải Thành.

Nhà chức trách cấm chuyển nhượng giá trị cổ phần, cổ phiếu tại một số công ty, 2 căn nhà trên đường Trần Não (quận 2)… mà Đinh Ngọc Hệ và đồng phạm mua bằng tiền chiếm đoạt khu đất 7-9 Tôn Đức Thắng. Tài khoản các công ty do Hệ thành lập tại ngân hàng (1,6 tỷ đồng) cũng bị phong tỏa. Quan hệ vay mượn giữa các công ty của Hệ với ngân hàng (có liên quan đến việc dùng khu đất này để thế chấp) sẽ được giải quyết bằng các vụ án dân sự giữa hai bên.

Ngoài ra, khi dùng khu đất này góp vốn với công ty do Hệ thành lập, ông Nguyễn Văn Hiến và Bùi Như Thiềm (Trưởng Phòng kinh tế QCHQ), Bùi Văn Nga (Giám đốc Công ty Hải Thành), Đoàn Mạnh Thảo (Trưởng Phòng tài chính QCHQ) không dựa vào giá đất được UBND TP HCM quy định. Việc góp vốn bằng giá đất thấp hơn nhiều so với giá nhà nước quy định, gây thiệt hại hơn 20 tỷ đồng (tính từ 2006 đến 2018). VKS Quân sự Trung ương cáo buộc ông Hiến cùng các thuộc cấp có trách nhiệm liên đới bồi thường số tiền này.

VKS Quân sự Trung ương cũng đề nghị thu hồi quyền sử dụng hai khu đất số 2, 9-11 Tôn Đức Thắng giao cho QCHQ quản lý. Việc thu hồi phải bảo đảm lợi ích hợp pháp các bên.

Trước đó, Công ty Hải Thành góp vốn với doanh nghiệp Mai Anh, Cảnh Hưng, thành lập Công ty liên doanh Mai Thành, Cảnh Hưng Hải Thành để cùng nhau khai thác hai khu đất. Hiện, hai khu đất được xây dựng các công trình cao tầng đa chức năng và cổ phần, vốn góp được bán cho bên thứ 3 nắm quyền khai thác, sử dụng.

Nhà chức trách ghi nhận Công ty Cảnh Hưng Hải Thành ứng trước số tiền 170 tỷ đồng thanh toán theo thời hạn còn lại của hợp đồng liên doanh cho Công ty Hải Thành. Công ty Hải Thành được Công ty Mai Anh hỗ trợ 114 tỷ đồng. Hiện toàn bộ số tiền được tạm giữ tại tài khoản Công ty Hải Thành để khắc phục hậu quả vụ án.

VKS Quân sự Trung ương xác định, Công ty Hải Thành phải có trách nhiệm nộp hơn 939 tỷ đồng – tiền chuyển mục đích sử dụng ba khu đất, cộng với lãi suất tối thiểu, không kỳ hạn Ngân hàng Nhà nước quy định đến thời điểm xử lý vụ án.

Ngoài ra, để đảm bảo việc khắc phục hậu quả vụ án, Cơ quan điều tra Bộ Quốc phòng yêu cầu UBND TP HCM, Sở Tài nguyên và Môi trường không làm thủ tục phát mại tài sản, mua bán chuyển nhượng, tặng cho đối với ba khu đất quốc phòng này.

Với việc để xảy ra hàng loạt sai phạm khiến QCHQ mất quyền quản lý 3 lô đất, cựu Đô đốc Nguyễn Văn Hiến bị truy tố về tội Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng theo khoản 3 Điều 360 BLHS, khung hình phạt 7-12 năm tù.

Các bị can Bùi Như Thiềm, Bùi Văn Nga, Đoàn Mạnh Thảo, Trần Trọng Tuấn (cựu Phó giám đốc Công ty Hải Thành) bị truy tố về tội Vi phạm quy định về quản lý đất đai theo khoản 3 Điều 229 BLHS, hình phạt 5-12 năm tù.

Liên quan đến vụ án, các bị can Đinh Ngọc Hệ, Phạm Văn Diệt (cựu Tổng giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Đức Bình), Vũ Thị Hoan (cựu Giám đốc Công ty Yên Khánh) bị cáo buộc tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo khoản 4 Điều 174 BLHS.

Hải Duyên