Ngày 24-4, theo nguồn tin riêng của Tuổi Trẻ Online, đầu tháng 5, TAND TP Hà Nội sẽ xét xử vụ án “tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài”.
Đây là vụ án với những tình tiết hi hữu từng được dư luận rất quan tâm, nhiều trường hợp dù không đủ tiêu chuẩn nhưng vẫn có thể tham gia đoàn doanh nghiệp tháp tùng đoàn chủ tịch Quốc hội đi thăm và làm việc tại Hàn Quốc rồi trốn ở lại đây.
9 người trốn lại Hàn Quốc
Viện kiểm sát nhân dân tối cao cũng đã ban hành cáo trạng truy tố các bị can Lê Thị Liễu, giám đốc Công ty CP GVA, Trịnh Bang Dũng và Ngô Xuấn Hiếu cùng trú tỉnh Nghệ An về tội “tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài”.
5 bị can bị truy tố về tội “môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài” gồm: Lê Thị Xuân, nguyên là đại diện Văn phòng tư vấn du học Công ty CP Tư vấn du học quốc tế IEC; Trần Thị Tuyết, nguyên cán bộ tạp chí Kinh tế và dự báo (Bộ Kế hoạch – đầu tư); Nguyễn Thị Lương, trú huyện Hưng Nguyên, Nghệ An; Lương Mạnh Hùng, nguyên giám đốc Công ty CP Đào tạo và tư vấn giáo dục TD Việt Nam và Trần Phục Hưng, nguyên giám đốc Công ty TNHH MTV tư vấn du học Nhật Bản Bắc Nam.
Theo cáo trạng, ngày 6-8-2018, Ủy ban đối ngoại của Quốc hội có văn bản đề nghị Bộ Kế hoạch – đầu tư chủ trì, tổ chức đoàn doanh nghiệp tháp tùng chủ tịch Quốc hội thăm, làm việc tại Trung Quốc và Hàn Quốc.
Sau đó, do lịch thay đổi nên đoàn chỉ thăm và làm việc tại Hàn Quốc từ ngày 4-12 đến 7-12-2018. Để tổ chức đoàn doanh nghiệp, Bộ Kế hoạch – đầu tư giao Cục Đầu tư nước ngoài, Trung tâm Xúc tiến đầu tư phía Bắc triển khai thực hiện.
Bộ Kế hoạch – đầu tư đã phát thư mời và biểu mẫu để các doanh nghiệp có nhu cầu đăng ký tham gia. Theo quy định của ban tổ chức, đối tượng tham gia là các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực đầu tư, thương mại…
Sau khi kết thúc lịch trình công tác, 9 người trốn lại Hàn Quốc không cùng đoàn về Việt Nam. Cơ quan điều tra đã làm rõ có 6 người được Lê Thị Liễu, Trần Thị Tuyết và đồng phạm tổ chức, môi giới trốn đi Hàn Quốc.
“Phù phép” người lao động thành doanh nhân
Đầu năm 2018, thông qua mạng xã hội, Liễu nói chuyện và được biết quê của Hoàng Anh (quê Nghệ An, đang cư trú tại Cộng hòa liên bang Đức) có nhiều người muốn xuất cảnh đi Hàn Quốc để lao động, tìm việc làm.
Thông qua chú ruột mình là Trịnh Bang Dũng, Hoàng Anh giới thiệu cho Liễu những khách muốn sang Hàn Quốc với chi phí 10.000 USD/người.
Từ sự dẫn mối của Dũng và Hoàng Anh, các bị can Ngô Xuân Hiếu, Lê Thị Xuân, Nguyễn Thị Lương sẽ chịu trách nhiệm đi “tìm khách” muốn sang Hàn Quốc để giới thiệu cho Liễu. Các bị can này thỏa thuận Dũng sẽ thu 11.500 USD/người để ăn chênh lệch.
Trong quá trình môi giới, các bị can biết rõ việc tổ chức cho khách đi Hàn Quốc được Liễu thực hiện theo hình thức thương mại, khách mang danh nghĩa là người của các doanh nghiệp đi Hàn Quốc để hợp tác kinh doanh, đầu tư sau đó trốn lại tìm việc làm.
Lê Thị Liễu đã sử dụng tư cách pháp nhân công ty của người thân quen, mục đích để đưa khách vào đứng tên lãnh đạo, nhân viên các công ty này, tạo thuận lợi trong việc xin visa xuất cảnh.
Sau khi tiếp nhận thông tin của Bộ Kế hoạch – đầu tư, Liễu đã chỉ đạo nhân viên làm thủ tục, hồ sơ đăng ký cho Liễu và khách tham gia đoàn doanh nghiệp đi Hàn Quốc.
Theo đó, Liễu tham gia với tư cách là giám đốc Công ty GVA; Hùng Quang là trợ lý kinh doanh của Công ty Hưng Cúc; Ngô Duy Hảo là phó giám đốc Công ty Freshtech Vina; Trần Văn Dũng là giám đốc Công ty Hà Phát. Liễu còn giúp Lý Thái Hưng tham gia đoàn doanh nghiệp.
Sau khi được ban tổ chức phê duyệt hồ sơ, Liễu đã ký hợp đồng dịch vụ với Vietravel và nộp gần 138 triệu để thanh toán phí dịch vụ.
Nhằm che giấu hành vi phạm tội, Liễu hướng dẫn khách mặc trang phục lịch sự, học thuộc thông tin liên quan công ty mà họ đứng tên giám đốc… Liễu cũng thống nhất với khách khi đến Hàn Quốc tạo lý do gặp đối tác kinh doanh hoặc đi mua sắm để lấy lại hộ chiếu do ban tổ chức quản lý rồi trốn lại Hàn Quốc.
Cơ quan điều tra kết luận bị can Lê Thị Liễu thực hiện hành vi phạm tội nhằm mục đích vụ lợi, số tiền thu lời bất chính là hơn 700 triệu đồng.
Bị can Trần Thị Tuyết, nhân viên tạp chí Kinh tế và dự báo của Bộ Kế hoạch – đầu tư, bị cáo buộc tổ chức cho 2 người là Ngô Khánh Hoàng, Phạm Văn Đức tham gia đoàn doanh nghiệp xuất cảnh đi Hàn Quốc sau đó trốn ở lại. Bị can thực hiện phạm tội nhằm mục đích vụ lợi, thu lời bất chính 48 triệu đồng.
“Hành vi của các bị can đã xâm phạm trật tự quản lý hành chính trong lĩnh vực xuất, nhập cảnh, gây ảnh hưởng xấu đến quan hệ đối ngoại giữa Việt Nam và các nước”, cáo trạng nêu.
Bộ Kế hoạch – đầu tư chưa quan tâm xây dựng quy trình tổ chức đoàn doanh nghiệp
Đối với các tổ chức, cá nhân liên quan thuộc Bộ Kế hoạch – đầu tư, Cục Đầu tư nước ngoài, Trung tâm Xúc tiến đầu tư phía Bắc và Vietravel, theo Viện KSND tối cao, các đơn vị này được Văn phòng Quốc hội giao chủ trì, phối hợp với cơ quan liên quan tổ chức đoàn doanh nghiệp tháp tùng chủ tịch Quốc hội đi Hàn Quốc. Quá trình thực hiện nhiệm vụ ban tổ chức đã bị các bị can lợi dụng để tổ chức cho khách trốn đi Hàn Quốc.
Kết quả điều tra xác định thời điểm xảy ra vụ việc chưa có quy định cụ thể về việc tổ chức cho đoàn doanh nghiệp tháp tùng các đoàn công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước đi công tác, làm việc tại nước ngoài.
Các đơn vị trên không biết các bị can đã lợi dụng việc tham gia đoàn doanh nghiệp để tổ chức cho khách trốn đi Hàn Quốc.
Tuy nhiên qua điều tra thấy một trong những nguyên nhân để xảy ra vụ án là do Bộ Kế hoạch – đầu tư chưa quan tâm đến việc xây dựng quy trình, thủ tục để lựa chọn, thẩm định doanh nghiệp tham gia, không có quy định cụ thể về phối hợp các đơn vị liên quan trong tổ chức đoàn doanh nghiệp.
Do vậy, cơ quan an ninh điều tra đã có văn bản thông báo cho Văn phòng Quốc hội, Bộ Kế hoạch – đầu tư về sơ hở, thiếu sót trong tổ chức, quản lý đoàn doanh nghiệp đi công tác nước ngoài để có biện pháp khắc phục.