Thanh tra Chính phủ vừa thông báo kết quả kiểm tra một số nội dung chủ yếu liên quan đến việc khiếu nại của công dân về khu đô thị mới Thủ Thiêm, quận 2, TP.HCM.

Cụ thể, kết luận xác định 4,3 ha thuộc Khu phố 1, phường Bình An, quận 2, nằm ngoài ranh quy hoạch khu đô thị mới Thủ Thiêm được Thủ tướng phê duyệt tại Quyết định số 367/TTg. Đồng thời, Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư với phần diện tích 4,3 ha này là chưa đủ cơ sở pháp lý.

Người dân Thủ Thiêm tại cuộc đối thoại với chính quyền TP.HCM . Ảnh: Tùng Tin.

Về khu tái định cư 160 ha, Thanh tra Chính phủ cho rằng UBND TP đã vi phạm các quy định của pháp luật trong việc lập, trình, phê duyệt quy hoạch và thu hồi đất. Hậu quả là không đủ đất để bố trí tái định cư theo quy hoạch, dẫn đến việc đầu tư xây dựng khu đô thị mới Thủ Thiêm bị đình trệ do khiếu kiện kéo dài.

Trên cơ sở kết quả kiểm tra đó, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo UBND TP.HCM xác định rõ, cụ thể về trách nhiệm liên quan đến những khuyết điểm, vi phạm. Đồng thời, rà soát từng trường hợp cụ thể để có cách giải quyết phù hợp.

Sau 20 năm ròng khiếu kiện, người dân Thủ Thiêm nói gì sau khi Thanh tra Chính phủ chỉ ra những sai phạm của UBND TP.HCM trong quá trình quy hoạch khu đô thị mới này?

Buồn vui đan xen

Ngay sau khi đọc được kết luận thanh tra, ông Lê Văn Lung, hộ dân nằm trong khu 4,3 ha ở Khu phố 1, phường Bình An, tỏ ra vui mừng. Với kết luận này, ông tin tưởng mình sẽ thắng trong phiên tòa ngày 19/9 sắp tới, xét xử vụ khiếu kiện về quyết định hành chính của UBND quận 2, hành vi hành chính của Chủ tịch UBND quận 2 và bồi thường thiệt hại do ban hành quyết định trái luật.

“Căn cứ pháp lý tôi nắm rõ, cộng thêm kết luận này của Thanh tra Chính phủ nữa thì chứng minh đất, nhà tôi ở đường Trần Não không bị thu hồi vì nằm ngoài ranh quy hoạch”.

Sau khi nói về phần mình, ông Lung bỗng trầm xuống, tâm tư: “Ngoài 9 hộ dân có đất trong khu 4,3 ha mà kết luận thanh tra đã chỉ rõ là chính quyền TP làm sai, đất của hơn 100 hộ còn lại cũng ở khu phố 1, phường Bình An, không nằm trong khu 4,3 ha chưa được nhắc tới”.

Ông Lung cho rằng căn cứ vào bản đồ quy hoạch thì cả khu phố 1, phường Bình An, nằm ngoài ranh chứ không riêng gì khu 4,3 ha, nhưng kết luận thanh tra chưa chỉ rõ.

“Tôi mong rằng hơn 100 hộ dân còn lại có thể được bố trí khu ở tái định cư mới. Khiếu kiện kéo dài cũng chỉ vì những sai phạm này”, ông nói.

Bà Lê Thị The. Ảnh: Trương Khởi.

Chiều tối qua, bà Lê Thị The (75 tuổi) nhận được điện thoại từ một người xưng ở Ban Tiếp công dân Trung ương, thông báo đã có kết luận về Thủ Thiêm, nhắn bà đọc. “Tui đọc kết luận mà buồn thêm chớ không mừng chút nào. Đất mình nằm ngoài ranh nhưng tại sao kết luận chỉ đề cập đến khu 4,3 ha”, bà The rầu rĩ.

Bà The là hộ ở Khu phố 1, phường Bình An, có đất bị thu hồi không nằm trong khu 4,3 ha. “Đất ngoài ranh quy hoạch là từ dưới cầu Thủ Thiêm tới đường Trần Não, nhiều lắm chứ không chỉ có khu 4,3 ha. Còn một số bà con ở phường An Khánh, Bình Khánh không nằm trong quy hoạch, thu hồi là sai pháp luật nhưng không thấy kết luận thanh tra đề cập đến?”, bà The thở dài.

“Chắc tui lại ra Hà Nội nữa. Nghĩ đến việc cứ đi đi lại lại miết, hết đời người rồi cũng không biết có đòi lại được gì cho con cháu không”, người đàn bà 75 tuổi cười nhạt.

Hy vọng niềm tin được đáp lại

Là một trong số hộ nằm trong khu 4,3 ha, đại tá quân đội Hồng Minh Hải (69 tuổi) hoang mang khi đọc kết luận của Thanh tra Chính phủ: “Kết luận vẫn còn chung chung, chưa rõ ràng. Mừng thì có mừng nhưng tôi vẫn lo, vì thực sự vẫn chưa biết điều này là thật hay ảo. Tôi chỉ hy vọng niềm tin của mình được đáp lại”.

Ông Hải cũng chính là người mà Bí thư Nguyễn Thiện Nhân ghé đến thăm hỏi trước buổi đối thoại cử tri quận 2 hôm 20/6. Ông từng xúc động kể lại lời Bí thư nói với mình: “Gia đình anh là sĩ quan quân đội mà để anh phải ở nhà này, tôi thấy hổ thẹn quá”.

Ông Trần Kim Long, một người dân Thủ Thiêm khóc tức tưởi vì đất bị thu hồi. Ảnh: Tùng Tin.

Còn ông Lung nói kết luận này chỉ mới là của Thanh tra Chính phủ, còn phải chờ chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Do vậy, điều mà bản thân ông Lung, ông Hải, bà The và nhiều bà con Thủ Thiêm mong chờ là phương án giải quyết, bồi thường đối với những sai phạm này và sự nghiêm minh trong việc thực hiện chỉ đạo của Trung ương, xử lý những cá nhân, tổ chức sai đã làm sai.

“Khi xác định nằm ngoài ranh thì phải làm sao hỗ trợ tái định cư. Thừa nhận sai thì những cá nhân, tổ chức làm sai phải bồi thường thiệt hại và bị kỷ luật. Việc bồi thường này phải xác định là cho hành vi làm sai chứ không phải bồi thường hỗ trợ tái định cư. Vì những hộ dân như tôi không phải là đối tượng chịu ảnh hưởng trong dự án”, ông Lung nói.

Bà con hy vọng sau khi Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra việc thu hồi đất của người dân là trái pháp luật thì cần trả lại đất, nhà cho người dân. Giá trị nhà, đất bao nhiêu thì trả lại cho họ bấy nhiêu, không phải trả lại đúng chỗ cũ nhưng phải bù lại đủ và đúng giá trị.