William Barr truyền đạt quan điểm này cho ông Trump trước khi từ chức vào tháng trước, các nguồn tin cho hay.
Ông Trump trong những tuần gần đây nên ra ý kiến tự ân xá, cũng như ân xá cho thân nhân trong gia đình, mặc dù không rõ nếu ông ta đã làm điều này hay chưa, từ sau cuộc bạo động xảy ra tại điện Captiol vào thứ Tư. Tổng thống bị chỉ trích nặng nề vì đã kích động bạo loạn. Cuối tuần qua, Tạm quyền Biện lý Hoa Kỳ tại DC cho NPR hay, công tố viên “đang thẩm tra tất cả các nhân tố,” và “bất cứ ai có vai trò, nếu chứng cớ phù hợp cấu thành tội phạm, họ sẽ bị cáo buộc.”
Các viên chức Toà Bạch Ốc cũng đang chờ đợi xem cuộc điều tra liên bang về bạo động sẽ ảnh hưởng thế nào đến những ân xá mà ông Trump đã bàn đến, như cho luật sư tư Rudy Giuliani – người đã kêu gọi “phiên xét xử bằng tranh đấu” tại cuộc biểu tình trước khi người ủng hộ ông Trump xông vào điện Capitol.
“Tình hình ở DC đã đặt ra những vấn đề bên trong Toà Bạch Ốc, kể cả ân xá,” một người thân cận với Toà Bạch Ốc nói. Tổng thống dự tính sẽ đưa ra thêm ân xá trước khi rời Toà Bạch Ốc tuần sau.
Thẩm quyền ân xá của tổng thống rộng lớn nhưng theo các nguồn tin, cả Barr và Cipollone đều nghĩ Trump tìm cách tự ân xá là ý tưởng tệ. Cựu Tổng trưởng Tư pháp tin, một bản ghi nhớ pháp lý Bộ Tư pháp năm 1974 cho thấy một tổng thống không thể tự ân xá bản thân, và Cipollone lại không yêu cầu Văn phòng Cố vấn Pháp lý Bộ Tư pháp tái xem xét lại vấn đề này, theo hai nguồn tin.
Văn bản nói rõ, “theo nguyên tắc căn bản, không ai có thể làm thẩm phán cho hồ sơ vụ việc của chính mình, vì vậy, Tổng thống không thể tự ân xá.”
Tuy nhiên, văn bản cho nhắc đến, một tổng thống đương nhiệm có thể từ chức và rồi được Phó Tổng thống, người lên thay quyền, ân xá. Đó là những gì xảy ra khi Tổng thống Gerald Ford ân xá Richard Nixon vào năm 1974.
Theo hai nguồn tin thân cận với Phó Tổng thống, khó có khả năng Pence sẽ ân xá cho Trump trong trường hợp này. Pence lâu nay là người trung thành với Tổng thống, nhưng bây giờ ông cảm thấy bất bình và thất vọng trước những hành vi của ông Donald Trump liên quan đến bạo động, không lên án những người ủng hộ đe doạ Phó Tổng thống, thậm chí không gọi điện hỏi xem tình hình của ông thế nào sau vụ bạo loạn.
Trump vẫn có thể tự ân xá ngay cả khi các viên chức chính phủ không đồng tình với vấn đề này. Tự ân xá sẽ chỉ trong phạm vi tội liên bang, nhưng không bảo vệ được Tổng thống những tội cấp tiểu bang, trong đó có vụ điều tra về tài chánh cá nhân và kinh doanh của ông Trump ở tiểu bang New York. Bên cạnh đó, tự ân xá có thể sẽ bị thách thức tại toà.
Thông thường, Văn phòng Cố vấn Pháp lý Toà Bạch Ốc sẽ yêu cầu Văn phòng Cố vấn Pháp lý Bộ Tư pháp đưa ra quan điểm về những vấn đề pháp lý quan trọng. Văn phòng này chịu trách nhiệm đưa ra quan điểm về quyền lực của ngành hành pháp, và họ nhìn chung có quan điểm rộng lớn về thẩm quyền tổng thống.
Sự phản đối của William Barr và Cipollone đối với việc Trump tự ân xá rất đáng chú ý vì cả hai đều là những người bênh vực vững chắc việc ông Trump có thẩm quyền hành pháp rộng lớn trong cuộc điều tra Nga và thủ tục luận tội 2020 về cuộc điện đàm của ông ta với Tổng thống Ukraine.
Hai nhân vật này gần đây tỏ ra xung đột với Tổng thống về những lời dối trá về bầu cử. Barr từ chức vào tháng 12 sau khi công khai tuyên bố không có gian lận bầu cử đại trà, còn Cipollone lại đang cân nhắc từ chức trong những tuần vừa qua sau khi bất đồng gay gắt với Tổng thống và ước muốn của ông ta dùng vai trò của mình đảo ngược kết quả bầu cử tổng thống 2020.
Hương Giang (Theo CNN)