HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Báo Tuổi Trẻ hôm 8 Tháng Mười nói Cambodia “sẽ thu hồi giấy tờ hành chính của khoảng 70,000 người sống tại nước này, phần lớn trong số này là người gốc Việt, với lý do giấy tờ được cấp không hợp lệ hoặc nhầm lẫn khi trao tư cách công dân cho người nhập cư.”
Tuy vậy, báo này cũng dẫn lời ‘một cán bộ cấp cao của Đại Sứ Quán CSVN
tại Cambodia nói rằng: “Thực ra, đây chỉ là cụ thể hóa một số quy định đã được ban hành từ nhiều năm trước. Không nên hiểu nhầm Cambodia ‘tước quốc tịch’ mà là tịch thu các loại giấy tờ hành chính không bình thường. Người gốc Việt không nên quá lo lắng.”
Hành động này diễn ra sau các vụ cả ngàn người Việt bị Cambodia trục xuất hồi năm ngoái.
Báo điện tử VNExpress hồi Tháng Ba, 2016 ghi nhận: “Từ đầu năm (2016) đến giữa Tháng Ba, Cambodia đã trục xuất 1,069 người Việt trong số gần 1,400 người nước ngoài, trong nỗ lực siết chặt quản lý người nhập cư.”
Theo tờ Phnom Phenh Post, quyết định thu hồi giấy tờ tùy thân được đưa ra giữa lúc xu hướng bài Việt Nam vẫn luôn ngấm ngầm trên chính trường và trong xã hội Cambodia. Người Việt ở Cambodia lâu nay là chủ đề để các đảng đối lập công kích đảng Nhân Dân của Thủ Tướng Hun Sen.
Blogger Linh Hoàng Vũ từ Hà Nội viết trên Facebook: “Người Việt ở Cambodia có lẽ là những người Việt khổ cực nhất, mà một phần hậu quả từ mối thù hận trong quá khứ. Người Khmer từng bị Việt Nam đô hộ một thời gian ngắn (thời vua Minh Mệnh) rồi sau đó là đồng bảo hộ (cùng Xiêm) trong một thời gian. Dưới thời thuộc Pháp, tuy cùng là xứ Đông Dương thuộc Pháp nhưng người Khmer bị Pháp đối xử coi thường hơn người Việt, và Pháp sử dụng hệ thống các viên chức cấp trung người Việt để cai trị ở Cambodia (và Lào). Nhưng khác với người Lào hiền hòa và không có tinh thần quốc gia rõ nét cho tới thế kỷ 20 (Lào cũng từng xin nội thuộc Việt Nam thời Minh Mệnh nhưng sau bị vua Thiệu Trị trả lại), người Khmer có chủ nghĩa dân tộc rất mạnh, thậm chí là chủ nghĩa sô vanh (chauvinsm). Và thái độ thù địch của họ với người Việt vượt xa thái độ của người Việt với người Hoa (nói khách quan thì người Hoa từng đóng góp rất lớn cho việc mở rộng đất đai Việt Nam, dưới thời đầu nhà Nguyễn, các văn thần phương Nam như Phan Thanh Giản, Trịnh Hoài Đức đều gốc Hoa).”
“Từ khi Cambodia giành độc lập thì người Việt luôn bị phân biệt đối xử nặng nề ở nước này: Bị coi là thứ dân lớp dưới thời Sihanoux, bị Lon Non khủng bố và tàn sát, bị Khmer Đỏ truy diệt. Sau năm 79 thì có đỡ hơn nhưng họ vẫn thỉnh thoảng bị tàn quân Khmer Đỏ thảm sát và cho tới bây giờ, rất nhiều gia đình Việt Nam vẫn không thể có quốc tịch dù đã sinh sống ở Cambodia hơn nửa thế kỷ,” theo Facebook blogger Linh Hoàng Vũ.
Ông Đàm Hà Phú, tác giả cuốn “Chuyện Nhỏ Sài Gòn” bình luận: “Chết tui, hông lẽ mai mốt muốn đi Angkor cũng phải làm visa chứng minh tài sản trăm triệu, hay Cam (Cambodia) đang tính bắt người Việt phải làm EB5 để lấy thẻ xanh Cam đặng qua tị nạn giáo dục? Trời ơi, ăn ở sao mà để tới Cam nó còn hắt hủi vậy mấy cha?”
Nhà báo Song Phạm của báo Sài Gòn Giải Phóng viết: “… Ngay cả anh bạn Cam (Cambodia) hàng xóm sát vách từng kiết xác, kiệt quệ vì bị bọn Đỏ (Khmer Đỏ) diệt chủng tàn khốc đến ‘game-over,’ nhờ bạn Vàng chúng ta đem mạng (nhân mạng) – không nhiều đâu, chỉ sơ sơ vài trăm ngàn người qua đổi lấy độc lập, mới đây thôi chứ mấy, xưa xa gì cho cam – giờ cũng lên mặt ruồng rẫy, giũ bỏ, xua đuổi…”
Nhạc Sĩ Trịnh Nam Sơn lên tiếng trên Facebook: “Tổng Thống Mỹ Donald Trump chỉ mới đưa đề nghị tạm ngưng nhận tị nạn Trung Đông nhập cảnh Mỹ khẩn để đi theo đúng quy trình (như đã từng áp dụng khi chào đón người Việt tị nạn CSVN năm 1975 nhập cảnh), cả thế giới và nhóm thiên tả đều lên án và chống đối. Thế mà chính quyền Cambodia ra hành động tước đoạt quyền công dân của người Việt đã sinh đẻ ở Cambodia, hoặc Trung Cộng cướp biển của Việt Nam thì đa số đều im lặng… rõ ràng góc nhìn đạo đức và nhân đạo của con người rất khác nhau và lý do cũng rất khác nhau.”
Blogger Anh Poly, một người thường đưa tin về phim ảnh nay cũng cảm thán trên mạng xã hội: “Khi tôi nói Cam (Cambodia) đang vượt mặt Việt Nam, đã có dư luận viên vào ‘múa bút’ đòi chứng minh số liệu này nọ. Còn tôi tin vào cảm nhận của mình mỗi năm qua Cam lại nhìn thấy sự thay đổi liên tục. Điển hình là tiền Việt càng lúc càng mất giá so với tiền Cam, và ngày càng ít các tiệm vàng còn nhận đổi tiền Việt. Và bây giờ, đây là dấu hiệu chứng tỏ chúng tôi không còn ở kèo dưới nữa đâu. Dân anh cần qua nước tôi sống chứ dân nước tôi không thèm qua nước anh sống đâu.” (T.K)