AVA, Missouri (NV) – Đan viện Assumption Abbey tại Missouri nổi tiếng thế giới về fruitcake, một loại bánh trái cây người ta thường mua vào dịp Giáng Sinh.
“Năm nào cũng hết bánh, nhưng năm 2017, tu viện bán gần 31,000 cái.” Ông Michael Hampton, giám đốc tiếp thị, cho hay. “Fruitcake của đan viện được nhiều nơi ở Mỹ, và thế giới đặt mua, như Úc, Nam Hàn và ngay cả Iran.”
Năm 2017 là dịp kỷ niệm 30 năm có lò bánh tại Assumption.
Điều bất ngờ là gần đây, việc làm fruitcake truyền thống của nước Anh này lại do những vị mới ở Việt Nam qua, đảm trách.
Bất ngờ hơn nữa là trước khi qua đây, những vị này chưa hề biết fruitcake là gì.
Người trông coi việc sản xuất loại bánh nổi tiếng này tại đan viện Assumption là Linh Mục Basil Nguyễn Văn Phán và một người bản xứ là ông Michael Hogue.
Linh Mục Peter Vũ Tiến Đạt, Đan Sĩ Bề Trên Ba Đan Viện, một trong những người từ Việt Nam đến Assumption đầu tiên vào năm 2012 cho biết đan viện bắt đầu làm fruitcake từ năm 1987.
“Lần ấy, một người thuộc Hoàng Gia Anh ghé đây để tĩnh tâm rồi tặng đan viện công thức làm bánh,” Linh Mục Đạt nói.
Ông giải thích: “Đan viện là tên khác để gọi tu viện hay nhà dòng.”
Ngày nay, các đan sĩ Việt Nam vẫn giữ công thức truyền thống này, nhưng có gia giảm ít nhiều, theo khẩu vị của họ, vị linh mục cho biết.
Bánh được bán quanh năm, từ Tháng Hai và thường đến giữa Tháng Mười là hết vì không còn thời gian đợi cho bánh đủ tuổi.
Hàng ngày, các vị sản xuất 126 chiếc bánh mà vẫn không kịp bán.
“Muốn ngon, sau khi làm xong, phải cho rượu ‘rum’ vào và để một thời gian cho bánh ‘age’ (đủ tuổi), ông Hampton tiết lộ.
Doanh thu từ fruitcake là nguồn thu nhập chính của đan viện, nhưng các vị vẫn dùng nhiều thời gian cho việc tu niệm. “Thời gian phải vào lò bánh là từ 8 giờ rưỡi đến 11 giờ sáng,” Linh Mục Đạt nói.
Việc chính vẫn là tu niệm nên thời khóa biểu trong đan viện rất bận rộn.
“Ba giờ sáng là chúng tôi thức dậy, chuẩn bị để kịp lễ sáng lúc 3 giờ rưỡi. Trong ngày, cứ chừng 3 tiếng là có một lễ cho đến lễ kết lúc 7 giờ 40 tối. Dòng tu của chúng tôi không phải tịnh khẩu nhưng chúng tôi dùng nhiều thời gian để suy niệm và cầu nguyện nên cũng không nói nhiều,” Linh Mục Đạt nói.
Có thể nói rằng việc các vị linh mục từ Việt Nam mới qua tu tập tại Assumption là một sự kiện rất thú vị.
Ngay khi đan viện Assumption sắp phải đóng cửa vì không có người trông coi, các linh mục tại đây tình cờ liên lạc được với đan viện Thiên Phước ở Bãi Dâu, Vũng Tàu, theo lời Linh Mục Đạt.
Các linh mục bên này cho biết họ rất cần người tu tập và duy trì đan viện, trong lúc bên Việt Nam lại quá đông người.
Bên này, những người già cứ tuần tự ra đi mà không có người trẻ thay vào.
Người vừa mới qua đời là Linh Mục Robert Matter, 92 tuổi. Ông ở đây từ năm 1949 sau khi phục vụ trong Hải Quân thời Đệ Nhị Thế Chiến.
Linh Mục Đạt tiếp: “Đan viện Assumption thuộc dòng ‘trappist’, một dòng tu kín, chú tâm vào việc chiêm niệm trong lúc đan viện Thiên Phước thuộc dòng Xi-Tô (Cêtaux), cũng chú trọng đến việc cầu nguyện. “Hai dòng tu này gần như giống nhau nên chúng tôi không thấy trở ngại gì.’
Vị linh mục kể: “Sau khi nhận được thư của các linh mục bên này gởi về đan viện Thiên Phước, tôi và vài vị khác, được đề cử sang đây xem xét sự việc. Khi xác nhận được rằng toàn thể đan viện Assumption muốn mời chúng tôi sang, đan viện Thiên Phước nhận lời.”
Đan viện Assumption được xây dựng năm 1950, tại Ava, Missouri. Thời ấy, có rất đông đan sĩ trẻ, phần đông là cựu chiến binh.
Hiện tại, đa số đan sĩ tại Assumption là người Việt. Trong số 13 người ở đan viện, 9 người là Việt Nam.
Theo dự tính, Tháng Tám năm nay, các vị linh mục điều hành Assumption sẽ hoàn tất thủ tục chuyển giao toàn bộ quyền quản nhiệm cho các linh mục Việt Nam.
“Dĩ nhiên, các vị linh mục Mỹ vẫn ở lại đây, như những khách mời của chúng tôi,” Linh Mục Đạt cho biết.
Ông Hampton cười và nói: “Như một sự sắp đặt nhiệm màu, ngay lúc gần phải đóng của đan viện, chúng tôi tìm được một giải pháp hết sức thỏa đáng. Bây giờ tôi an tâm vì công việc được bảo đảm.”
Linh Mục Đạt tin tưởng rằng với nguồn nhân lực từ Việt Nam, đan viện Assumption sẽ không lo việc thiếu người như trước nữa.
Vị linh mục thêm: “Để trang trải chi phí, ngoài việc làm fruitcake, đan viện còn có chỗ tĩnh tâm cho khách muốn tìm nơi yên tĩnh. Chúng tôi có 15 phòng cho khách. Khách đến đây rất thích không gian tĩnh mịch, có rừng, có suối, rất thích hợp cho việc tạm xa lánh nơi ồn ào. Khách đến đây, có người theo Phật Giáo, có người theo Tin Lành, và có người không theo tôn giáo. Ai đến đan viện Assumption cũng thấy thoải mái tâm hồn.”