Cụ thể, ngày 14/1, Bộ Tài chính Mỹ đã ban hành báo cáo về “Chính sách kinh tế vĩ mô và ngoại hối của các đối tác thương mại lớn của Mỹ”.

Tại báo cáo kỳ này, Bộ Tài chính Mỹ đã đưa ra danh sách các quốc gia cần giám sát gồm 10 nước. Trong đó có Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức, Italy, Ireland, Singapore, Malaysia, Thụy Sỹ và Việt Nam.

Trước đó, báo cáo tương tự công bố hồi giữa năm 2019, lần đầu tiên Bộ Tài chính Mỹ đưa Việt Nam cùng 8 quốc gia khác vào diện theo dõi tương tự.

Ngân hàng Nhà nước cho biết việc Bộ Tài chính Mỹ thực hiện phân tích nâng cao về chính sách tỷ giá và kinh tế đối ngoại với các đối tác thương mại lớn tuân theo quy định của Đạo luật Xúc tiến và tăng cường thương mại năm 2015 của nước này.

Trong đó, các đối tác thương mại được coi là lớn của Mỹ khi thỏa mãn các tiêu chí về thặng dự thương mại song phương và thặng dư cán cân vãng lai, can thiệp ngoại tệ.

Các tiêu chí được lượng hóa tại báo cáo tháng 1 vừa qua bao gồm: Thặng dư thương mại hàng hóa song phương ít nhất 20 tỷ USD; thặng dư cán cân vãng lai ít nhất 2% GDP. Cuối cùng là can thiệp một chiều và kéo dài trên thị trường ngoại tệ, thể hiện qua việc mua ròng ngoại tệ ít nhất 6/12 tháng với tổng lượng ngoại tệ mua ròng tương đương ít nhất 2% GDP giai đoạn 12 tháng.

Lần thứ hai Việt Nam nằm trong danh sách giám sát tiền tệ của Bộ Tài chính Mỹ. Ảnh: T.L.

NHNN cũng cho biết tại báo cáo hồi tháng 5/2019, Việt Nam nằm trong danh sách 9 đối tác phải theo dõi của Bộ Tài chính Mỹ do đáp ứng hai tiêu chí về thặng dư thương mại song phương và thặng dư cán cân vãng lai với nền kinh tế Mỹ. Báo cáo khi đó cũng nêu một quốc gia vào danh sách giám sát sẽ tiếp tục được theo dõi trong hai kỳ báo cáo tiếp theo.

Do đó, tại báo cáo tháng 1 này, Việt Nam tiếp tục nằm trong danh sách giám sát dù chỉ đáp ứng một tiêu chí về thặng dư thương mại song phương (trên 47 tỷ USD với Mỹ).

Trong khi đó, thặng dư cán cân vãng lai giữa 2 nước là tương đương 1,7% GDP (thấp hơn 2% GDP) và can thiệp mua ròng trên thị trường ngoại tệ tương đương 0,8% GDP (mốc theo dõi là 2%).

Tại kỳ báo cáo mới công bố, Bộ Tài chính Mỹ cũng kết luận không có đối tác thương mại nào thao túng tiền tệ.

Tuy nhiên, với việc Việt Nam tiếp tục nằm trong danh sách giám sát, Bộ Tài chính Mỹ sẽ tiếp tục theo dõi các thông tin, số liệu về thương mại, cán cân vãng lai, các chính sách kinh tế vĩ mô, tiền tệ của Việt Nam và có thể sẽ tiếp tục trao đổi, làm việc với các cơ quan hữu quan của Việt Nam nếu cần thiết.

NHNN cũng cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các Bộ, ngành liên quan để làm việc về các vấn đề mà Bộ Tài chính Mỹ quan tâm. Đồng thời cơ quan quản lý sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, điều hành tỷ giá linh hoạt…

Trước đó, phát biểu tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ ngành ngân hàng năm 2020, Thống đốc Lê Minh Hưng cũng khẳng định, Ngân hàng Nhà nước sẽ không bao giờ dùng tỷ giá để tạo cạnh tranh với đối tác thương mại. Đồng thời cơ quan quản lý sẽ không can thiệp có chủ đích vào chính sách tiền tệ để tạo thuận lợi trong xuất nhập khẩu hàng hoá.

“Việt Nam không thao túng tiền tệ”, Thống đốc NHNN khẳng định.

Cũng theo người đứng đầu NHNN, cơ quan quản lý đã chủ trương điều hành chính sách linh hoạt, góp phần vào kiểm soát lạm phát; giữ ổn định tỷ giá, tăng lượng dự trữ ngoại hối Nhà nước lên mức xấp xỉ 79 tỷ USD. Đây được xem là “tấm đệm” phòng ngừa cho an ninh tài chính quốc gia, ổn định vĩ mô trong đó có tỷ giá và thị trường ngoại tệ.