Phát biểu trong một cuộc họp báo chung với Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda đến thăm Nhà Trắng hôm 18/9, Tổng thống Trump cáo buộc Trung Quốc đang xây dựng lại đất nước bằng “lượng lớn” tiền đổ ra khỏi Hoa Kỳ và khẳng định chính sách thuế quan của ông đã hoạt động hiệu quả.
Ông chủ Nhà Trắng cũng cho biết nền kinh tế Mỹ đã đi lên nhanh như tàu vũ trụ sau khi ông tăng thuế đánh vào hàng hóa Trung Quốc.
“Họ (Trung Quốc) xây dựng lại đất nước bằng số tiền rất lớn chảy ra từ Hoa Kỳ. Tôi đã thay đổi điều đó. Nếu bạn nhìn vào những gì đang xảy ra, thị trường của chúng tôi đang đi lên như một con tàu vũ trụ. Tôi không muốn thị trường của họ giảm sút, nhưng thị trường của họ đã giảm 32% trong 3 tháng. Bởi vì chúng tôi không thể để họ làm như thế nữa”. ông nói.
Tổng thống Mỹ cũng chỉ trích Trung Quốc và châu Âu đã “lợi dụng” Mỹ nhiều năm qua và ông đang cố gắng thay đổi điều đó. Tổng thống Trump thừa nhận quá trình viết lại thỏa thuận thương mại của Mỹ “mất một ít thời gian” nhưng khẳng định thuế quan là một hình thức hiệu quả, điển hình là trong trường hợp châu Âu.
Ông Trump đã nhắc đến Chủ tịch Ủy ban châu Âu EC Jean-Claude Juncker và nói rằng ông ấy là một chính trị gia cứng rắn, là một người mà ông Trump rất muốn thương lượng cùng. Tuy nhiên, ông Juncker đã 3 lần từ chối lời mời đàm phán của ông Trump, cho đến khi Tổng thống Mỹ cảnh báo sẽ áp thuế lên hàng triệu chiếc xe hơi EU xuất khẩu sang Mỹ.
“Và thành thật mà nói, ông ấy đã bay từ châu Âu tới văn phòng của tôi nhanh đến nỗi tôi không biết là có chiếc máy bay nào có thể bay nhanh đến thế”, ông Trump nói.
Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng ông đã đúng về những thâm hụt thương mại mà ông đã chỉ ra trong thời gian tranh cử Tổng thống, và ông muốn thay đổi điều này vì nhân dân Mỹ.
“Tôi đã nói về Nhật Bản. Tôi nói đúng, tôi đã nói về Trung Quốc. Tôi đã đúng. Đó là những gì tôi làm. Và tôi muốn làm việc đó, nhưng tôi muốn làm là vì nhân dân [Mỹ], vì đất nước đang bị bắt nạt và bị lợi dụng bởi hầu hết các quốc gia khác”, ông Trump nói.
Ông Trump tỏ ra đặc biệt cứng rắn đối với Trung Quốc, cáo buộc nước này đang làm giàu trên lưng người lao động Mỹ, và rằng Trung Quốc nợ Mỹ hàng tỷ USD thặng dư thương mại cùng ‘những khoản nợ khác’ mà ông không đề cập chi tiết, nhưng tờ Daily Mail cho rằng đó là các vấn đề liên qua đển việc thao túng đồng tiền và vi phạm sở hữu trí tuệ.
Tổng thống Trump cho rằng Hoa Kỳ bị nhiều nước xem như một “con heo đất” để họ “rút ruột”.
“Chúng tôi là ngân hàng heo con với thế giới. Chúng tôi đã bị lợi dụng bởi Trung Quốc. Chúng tôi đã bị lợi dụng bởi Liên minh châu Âu … Chúng tôi đã bị lợi dụng bởi tất cả mọi người. Tôi muốn bảo vệ người lao động Mỹ, người nông dân Mỹ, các chủ trang trại, các công ty. Chúng tôi sẽ không còn bị lợi dụng, bạn sẽ thấy điều đó trong thời gian tới”, ông nói.
Phát biểu của Tổng thống Trump được đưa ra trong bối cảnh chính quyền ông vừa tuyên bố áp thuế 10% đối với 200 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc bắt đầu từ ngày 24/9 tới và sẽ tiếp tục nâng mức thuế này lên 25% từ ngày 1/1/2019. Tổng thống Trump cũng cảnh báo sẽ kích hoạt ngay lập tức “giai đoạn 3”nếu Bắc Kinh có động thái đáp trả.
“Nếu Trung Quốc có hành động trả đũa chống lại nông dân của chúng tôi hoặc các ngành công nghiệp khác, chúng tôi sẽ ngay lập tức tiến tới giai đoạn 3, tiếp tục áp thuế nhập khẩu khoảng 267 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc”, một tuyên bố từ Tổng thống Trump cảnh báo.
Phản ứng với động thái từ Mỹ, Trung Quốc ngày 18/9 cho biết họ sẽ áp thuế từ 5%-10% đối với 60 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ bắt đầu từ ngày 24/9 tới.
Minh Hạnh