CHICAGO – Một chuyện tranh chấp giữa hai cá nhân đã trở thành một đề tài gây tranh luận tại Wheaton, một thị xã ở ngoại ô thành phố Chicago, tiểu bang Illinois. Trong ngày thứ Bảy hôm nay, 23 tháng Chín, sẽ có một cuộc biểu tình bên ngoài một tòa nhà có dán một tờ giấy trắng với mấy chữ in mực đen. Sau cuộc biểu tình thì một số người sẽ ăn trưa ở một tiệm Việt Nam nằm bên kia đường.
Tấm giấy dán bên trong cửa tại tòa nhà của ông Robert Sandberg. (Wheaton Daily Herald)
Sự việc bắt nguồn từ hai năm trước, nay một phụ nữ đã tình cờ nhìn thấy một tấm giấy viết mấy chữ mà bà cho là đậm ý kỳ thị di dân, nhất là trong thời buổi đang có sự kỳ thị chủng tộc được bộc lộ công khai của người Mỹ dưới chính phủ hiện nay.
Phụ nữ này là bà Jessica Prewitt, người đã sống rất lâu năm tại Wheaton. Khi đi bộ ngang qua tiệm Sandberg chuyên bán y phục dành cho đàn ông, bà Jessica thấy một tấm giấy trắng viết mấy chữ đen “We went back to Vietnam,” có nghĩa là “Chúng tôi đã trở về Việt Nam.”
Tiệm Lương Lợi nằm trên đường Main tại Wheaton. (Google Maps)
Cho rằng mấy chữ này có ý kỳ thị di dân, bà Jessica Prewitt đã chụp hình tấm giấy từ bên ngoài kiếng và đưa lên Facebook vào ngày thứ Tư. Chỉ trong một thời gian ngắn, theo ghi nhận của nhật báo Chicago Daily Herald ngày thứ Sáu, 22 tháng 9, 2017, trang Facebook của bà Jessica Prewitt đã nhận được hàng trăm ý kiến, hầu hết chỉ trích tấm giấy của ông Robert Sandberg, chủ nhân của tiệm bán y phục mang tên ông.
Khi tìm hiểu thêm, bà Jessica Prewitt được biết trước đây ông Sandberg có cho một nhóm người Mỹ gốc Việt thuê một phần của tòa nhà để mở một quán ăn lấy tên Lương Lợi Restaurant.
Bà Jessica nói rằng bà không hiểu chủ nhà muốn dán giấy để cảnh cáo những ai muốn đến thuê nhà trong tương lai, hay có ý nói xấu nhóm người gốc Việt từng thuê trước đây và nay mở lại tiệm Lương Lợi ở bên kia đường, trong tầm nhìn của tiệm Sandberg.
Tiệm Lương Lợi nằm trên đường Main tại Wheaton. (Google Maps)
Thế thì chuyện gì đã xảy ra?
Đến quán Lương Lợi để tìm hiểu, bà Jessica được biết chủ tiệm đã dọn quán ăn của ông ra khỏi tòa nhà của ông Sandberg hai năm trước, và vì đôi bên có tranh cãi trong việc tiền thuê nhà, ông Sandberg đã dán tấm giấy “Chúng tôi đã trở về Việt Nam” để mạ lỵ nhóm Lương Lợi từ ngày đó.
Tiệm y phục nằm ở góc đường Front và Main, ngày dưới phố chính của Wheaton. Tiệm Lương Lợi đề bảng bán thức ăn Việt Nam và Trung Hoa nằm gần đó.
Cũng theo bản tin của báo Daily Herald, sau khi đọc thông tin do bà Jessica viết trên Facebook, vào ngày thứ Năm có người đã dùng sơn và xịt bên ngoài cửa kiếng của tiệm Sandberg, như muốn che tấm giấy với mấy chữ gây tranh luận.
Bà Jessica Prewitt sẽ tổ chức một cuộc biểu tình bên ngoài tiệm Sandberg trong ngày thứ Bảy tuần này, nhằm yêu cầu chủ nhân phải tháo bỏ tấm giấy. Bà Jessica cũng muốn bày tỏ sự ủng hộ dành cho gia đình làm chủ tiệm Lương Lợi.
Bà Jessica Prewitt nói với nhật Daily Herald rằng nội dung của chữ viết trên giấy “gởi di một thông điệp là bạn không được đón nhận ở nơi đây.”
Cuộc biểu tình sẽ có những người cầm biểu ngữ, bắt đầu từ 11 giờ sáng đến giờ 1 giờ trưa, tức là thời điểm có nhiều người qua lại dưới phố Wheaton. Bà Jessica cho biết sau cuộc biểu tình thì bà sẽ ăn trưa tại tiệm Lương Lợi.
“Điều tối hậu là tôi muốn tấm giấy ấy phải được bỏ đi. Tôi nghĩ rằng ông ấy (Sandberg) phải xin lỗi những người chủ tiệm Lương Lợi.”
Bà Jessica Prewitt (Facebook)
Ông Sandberg đã biện minh rằng những người từng thuê nhà của ông đã nói rằng họ trở về Việt Nam.
Ông nói với nhật báo Daily Herald, “Tôi dán tờ giấy đó để lập lại lời mà họ đã nói với tôi.”
Ông Sandberg cho biết là sau khi ông dán tờ giấy, người qua đường đã ngưng hỏi ông về tiệm ăn từng có ở đó.
Gia đình làm chủ tiệm Lương Lợi đã tránh tiếp xúc với báo chí.
Các viên chức thành phố cho biết họ từng có tranh cãi với ông Sandberg về tình trạng của tòa nhà không được duy trì theo đúng quy luật. Tường gạch và cửa sổ cần được sửa chữa. Thành phố Wheaton đã có đơn khiếu nại ông Sandberg vào tháng Tám 2014.
Bà Jessica Prewitt đã chụp tấm hình này ngày thứ Tư, đưa lên mạng Facebook, và chỉ trong vòng một ngày, trang xã hội của bà đã nhận trên 100 ý kiến chỉ trích tấm giấy có ý kỳ thị di dân gốc Việt. (Jessica Prewitt/ Facebook)
Trên Facebook, bà Jessica Prewitt đã viết mấy dòng dưới đây kèm theo hình bà chụp tấm giấy hôm thứ Tư:
“Tôi tin là bạn có từng biết tiệm Sandberg cho đàn ông ở dưới phố Wheaton. Trước đây ở tiệm đó có một quán ăn Việt Nam tên là Lương Lợi. Họ thuê tiệm của ông Sandberg từ khi tôi còn là một đứa trẻ. Bây giờ thì tiệm ăn nằm ở bên kia đường. Tôi có lái xe qua đây và thấy tấm giấy thông báo mấy ngày trước đây. Tôi có hỏi Lương Lợi xem họ có biết tờ giấy ấy không. Họ nói họ có biết. Chủ tiệm ăn nói với tôi rằng họ đã trải qua một kinh nghiệm hãi hùng khi hợp đồng thuê hết hạn. Thành thử để trả đũa thì ông Sandberg đã dán tấm giấy đó.
“Tôi cảm thấy rất phản cảm khi có một lời viết không đúng sự thật lại được trưng bày như thế. Tôi đã sống ở Wheaton trong suốt cuộc đời. Tôi lớn lên ở đây, chạy chơi với mấy đứa trẻ Việt Nam ở công viên Northside Park. Gia đình của các em này là người tị nạn chính trị. Tôi rất đau lòng khi thấy tờ giấy đó. Tôi có gọi ông Sandberg ngày hôm nay và nghe ông nói rằng mấy người da đen cũng nên đi ra khỏi nơi đây. Tôi đã gọi thành phố và được nghe họ trả lời rằng thành phố không thể làm gì được vì ông Sandberg có quyền nói theo tu chính án số một.
“Xin hãy cùng tôi tẩy chay tiệm của ông ta, hãy gọi ông ấy và nói ông hãy bỏ tờ giấy ấy ngay đi!
“Wheaton là một thị xã rất bao dung mà tôi hãnh diện gọi nơi đây là quê hương của mình, thế nhưng khi có những chuyện như thế này thì điều đó không thể chấp nhận được! Xin gởi tình thương đến tất cả mọi người, không bao giờ ngừng!”
Những hình ảnh trên Facebook cho thấy bà Jessica Prewitt khá to con, có chồng và ba con, gồm hai trai và một gái. Bà rất yêu thương cuộc sống, thích chơi với con, và có một tấm hình cho thấy bà bắn súng… trường trong một sân tập bắn.