Một vụ kiện buôn người chống lại chủ tàu người Mỹ gốc Việt đã được dàn xếp.
Luật sư đại diện hai nạn nhân Sorihin và Abdul Fatah vào hôm thứ Tư cho AP hay, họ đã dàn xếp được vụ kiện chống lại ông Nguyễn Văn Thoại – chủ tàu Sea Queen II từ California.
Ông Thoại phủ nhận tất cả mọi cáo buộc ngược đãi người lao động nhưng đồng ý cung cấp cho thuỷ thủ đánh cá trên tàu mình một danh sách cụ thể những quyền hạn của họ.
Vụ kiện được đệ lên toà liên bang ở San Francisco cho rằng, các nạn nhân bị buôn người trong đội tàu đánh cá thương mại Hawaii, và bị cưỡng bức làm việc trên chiếc tàu hoạt động quanh vùng biển Hawaii và ngoài khơi California.
Viện dẫn luật chống buôn người liên bang và quốc tế, vụ kiện đòi lại số tiền không cụ thể cho khoảng lệ phí nạn nhân đã đóng, và khoảng bồi thường họ được hứa hẹn cùng với những tổn thất về tinh thần và thể chất.
Vụ kiện được chuẩn bị vào lúc cuộc điều tra vào năm 2016 của AP đã phát giác ra đội tàu ở Hawaii hoạt động dưới một lỗ hỗng tồn tại trong luật liên bang, cho phép các chủ tàu đánh cá sử dụng người lao động ngoại quốc mà không cần đòi hỏi chiếu khán hoặc có đủ điều kiện vào Mỹ hợp pháp.
Lực lượng lao động này chủ yếu từ các quốc gia nghèo ở Đông Nam Á hoặc Thái Bình Dương. Họ bị buộc giao nộp hộ chiếu cho chủ tàu, và chỉ được loanh quanh ở trên tàu khi làm việc ở Mỹ, thậm chí ngay cả khi tàu neo đậu tại Honolulu hay San Francisco.
Luật sư Lance Collins từ Hawaii cho hay, khó có thêm vụ kiện khác theo đuôi, thậm chí ngay cả khi nạn nhân muốn khởi kiện vì hầu hết những người đánh cá ở Hawaii không thể tìm được luật sư vì họ không được phép rời bến tàu lên bờ.
Hiệp hội đánh cá biển Hawaii cũng cho biết, vụ kiện không ảnh hưởng đến đội tàu của họ, trong đó có khoảng 700 ngư dân ngoại quốc hiện đang làm việc trên khoảng 140 tàu.
Các viên chức tiểu bang Hawaii hiện đang đề nghị lện Washington một dự luật cho phép ngư dân ngoại quốc lên bờ khi họ không đánh cá.
Những ngư dân ngoại quốc ở Hawaii thường được trả một phần rất nhỏ những gì tàu đánh cá thương mại kiếm được, một số chỉ được trả chỉ 70 xu một giờ trong khi phải làm việc 20 tiếng một ngày.
Điều kiện trên các tàu đánh cá khác nhau. Trong khi một số tàu sạch sẽ và an toàn, thì một số tàu khác có điều kiện ăn ở rất tồi tệ. AP phát giác ra một số thủ thủ bị lở loét do bị rệp cắn, một số trường hợp khác thì bị lao và thiếu thực phẩm.
Ken Bass – con rể và là luật sư đại diện ông Thoại cho rằng, các tranh chấp giữa Fatah, Sorihin và chủ tàu gốc Việt bắt đầu do những ngư dân này có hợp đồng hoàn toàn khác với một hãng tuyển nhân sự ở Indonesia vào năm 2009. Theo luật sư, ông Thoại chưa bao giờ liên lạc trực tiếp với công ty Indonesia, thay vào đó ông sử dụng trung gian ở Hawaii, một công ty biết cách tìm được nguồn lao động từ Indonesia. Hợp đồng công ty này trao cho ông Thoại khác với giấy tờ đưa cho Fatah và Sorihin. “Trên cơ bản là họ có hợp đồng khác nhau nhưng vào lúc đó không ai biết, dẫn đến sự hiểu lầm,” ông Bass cho hay. “Nếu ai đó phạm tội, thì chính là công ty ở Indonesia.”
Luật sư bên nguyên tranh cãi, sự khác biệt trong hợp đồng không phải là vấn đề.
Sau khi nạn nhân trốn khỏi tàu Sea Queen, ông Thoại phải trả tiền phạt vì đã để nhân viên của mình bỏ trốn, và bị nhân viên quan thuế Hoa Kỳ doạ sẽ ngưng không cho sử dụng lao động ngoại quốc.
Theo thoả thuận, ông Thoại phải cung cấp tờ rơi bằng tiếng mẹ đẻ cho các ngư dân trên tàu trong đó ghi rõ quyền của họ cũng như cách tìm trợ giúp. Thuỷ thủ trên tàu phải có ít nhất 77 tiếng được nghỉ ngơi mỗi tuần và được giữ hộ chiếu.
“Thoả thuận dàn xếp sẽ là một hồi chuông báo động cho ngành công nghiệp đánh cá thương mại,” luật sư Fryszman tuyên bố. “Không có lý do nào cho phép làm ngơ các hoạt động buôn người, và chúng tôi tiếp tục nỗ lực buộc những người khác trong ngành công nghiệp này chịu trách nhiệm đối với hành động của mình.
Được biết, hai nạn nhân được cấp loại chiếu khán đặc biệt để làm nhân chứng trong một vụ kiện liên bang.
Hương Giang (Theo Star Advertiser)